Natuurgebied Kampina bij Oisterwijk

Kogelvangersven Kampina is met eigen vervoer te bereiken vanaf de Kapelweg (N624) tussen Oisterwijk en Boxtel

Kampina is een echt Brabants natuurgebied met afwisselend droge en natte heide, bossen, beken en vennen. Opvallend aan Kampina is de uitgestrektheid, de ongereptheid, de rust en vooral de variatie. Met name bij de Huisvennenroute ondervindt u bij bijna elke bocht weer een compleet andere beleving. Het landschap wisselt voortdurend van dicht bos tot open heide en van kletsnatte vennen tot gortdroge stuifzandheuvels. De afwisseling in vochtigheid en begroeiing brengt ook een grote variatie aan dieren met zich mee. Van bosuil tot kraanvogel en van heideblauwtje tot groene kikker voelen zich hier thuis. De natuurlijke rijkdom van dit gebied staat al lang bekend.

In de zomer vindt u er allerlei sporen van de dieren die van de bosbessen eten. Vos, duif, Vlaamse gaai en egel laten dan prachtig blauw gekleurde poepsporen achter.

Naar het DuikersvenEind augustus is de gekleurde mozaïek van het heidegebied een lust voor het oog. Boven de vennen ziet u met wat geluk boomvalken op libellen jagen. Andere bijzondere vogels zijn de wulp, boompieper en roodborsttapuit. In november en maart rusten en eten tijdens de vogeltrek soms kraanvogels in de Kampina.

Watersalamanders
Sinds de vorige eeuw zijn de talloze vennen in Kampina ernstig bedreigd door verzuring, vermesting en verdroging. Natuur-monumenten greep in met een noodplan. Vennen werden uitgebaggerd, de oevers geplagd en de bomen aan de waterkant gekapt. De wind heeft nu meer vat op het open water en in de herfst verstikt vallend blad de vennen niet langer. Het water is minder zuur en voedselrijk en de vegetatie is een stuk gevarieerder. In het water zijn salamanders gezien en oeverkruid en oerashertshooi zijn terug. Ook groeit er zonnedauw, lavendelheide en veenbes.

Het Groot Huisven

Tijdens onze wandeling doorkruiste dit ree onze weg en konden we het even later op de foto vastleggenHet Groene Woud
Kampina is onderdeel van Het Groene Woud, een omvangrijk Nationaal Landschap in de driehoek Tilburg, Eindhoven en Den Bosch. Als gevolg van natuurontwikkeling, duurzame landbouw en groene recreatie wordt dit waardevolle cultuurhistorische landschap steeds aantrekkelijker voor mens en natuur. Samen met de provincie Noord-Brabant strijdt Natuurmonumenten tegen bedreigingen als oprukkende verstedelijking en nieuwe infrastructuur.

 

Foto links: Tijdens onze wandeling doorkruiste dit ree onze weg en konden we het even later op de foto vastleggen

Het FlesvenIJslandse paarden
Natuurmonumenten koopt met een regelmaat grond aan om natuurgebieden met elkaar te verbinden. Banisveld verbindt de natuurgebieden Kampina en het nabijgelegen De Mortelen van Brabants Landschap met elkaar. In 2006 is er een oversteekplaats voor runderen gerealiseerd. Als u door Kampina wandelt kunt u niet alleen runderen, maar ook een kudde IJslandse paarden en schapen tegenkomen. De beesten zorgen ervoor dat het gebied zijn open karakter behoudt. In het zuidoosten van Kampina stroomt de Beerze. In het stroomdal vindt u elzenbos met hop en bitterzoet, veel gagel.

Het FlesvenWandeling bij de Huisvennen
De parkeerplaats aan de Huisvennen is het beste startpunt voor deze wandeling. Al snel komt u via een klaphekje terecht in het enorme begrazingsgebied van natuurgebied de Kampina. Vroeger werden heidevelden begraasd door schaapskudden waardoor grassen en jonge boompjes er weinig kans kregen. Boeren hadden de schapen nodig als leveranciers van mest en wol. De introductie van kunstmest en invoer van goedkope wol uit Engeland maakten de schapen overbodig. Omdat de heide niet langer begraasd werd, raakte zij begroeid met bos en grassen. Zo waren de Witte Bergen enkele tientallen jaren geleden nog bedekt met heide en stuifzand maar staan er nu overal eiken, berken en dennen. Om te voorkomen dat de heide overal dichtgroeid zet Natuurmonumenten Ijslandse paarden en runderen van het ras Blonde d'Aquitaine in. Door jonge boompjes op te knabbelen en het woekerend pijpenstrootje weg te grazen, houden ze de heid open. Het hele jaar door kunt u ze aan het werk zien. Alleen de kalfjes, die nog niet winterhard zijn, brengen de winter op stal door bij een boer in de omgeving. Het is een bijzondere ervaring de grazers in het ruige landschap te zien en te bekijken. Als u de dieren zelf niet tegenkomt, ziet u overal wel hun uitwerpselen.

WaterlelieDe route slingert tussen vennen door. Ze dragen veelzeggende namen als Meeuwenven, Ganzenven en Lelieven. Soms is een naam niet direct duidelijk. Zo heeft het Flesven ruwweg de vorm van een fles, maar dat is alleen op een plattegrond te zien. Het Kogelvangersven dankt zijn naam aan schietoefeningen die er in de achttiende eeuw werden gehouden. Zo'n 10.000 jaar geleden was Brabant een grote zandvlakte waar hevige stormen het zand tot heuvels opjoegen. In laagtes verzamelde zich regenwater dat werd vastgehouden op een ondoorlaatbare leemachtige ondergrond. Nog steeds worden de vennen van de Kampina alleen gevoed door regenwater. Dat water is voedselarm en zuur zodat er zeldzame planten groeien als klokjesgentiaan, veenpluis en veenbes. Ook minder zeldzame planten voelen zich in in dit zurige milieu thuis. Hier en daar ziet u grote hoeveelheden bosbessen en enorme adelaarsvarens.

KogelvangersvenEn er is meer te beleven. Vogelliefhebbers kunnen hun hart ophalen bij de vogelkijkschermen aan het Ganzenven en het Meeuwenven. Gewapend met een kijker en wat geduld kunt u dodaarsjes, tafeleenden en geoorde futen bespioneren, of gewoon waterhoentjes en meerkoeten. Verder zonnen 's zomers levendbarende hagedissen tussen de camouflagetakken voor de schermen. Het bos rond de vennen ziet er nogal onverzorgd uit, maar schijn bedriegt. Bewust ruimt Natuurmonumenten het dode hout niet op. Allerlei insecten komen erop af en die trekken weer talloze vogels aan. Zwammen verteren uiteindelijk het hout helemaal. Een verrassing in het bos is de tamme kastanje. De bomen herinneren aan de tijd dat de Kampina een landgoed was waar uitheemse boomsoorten werden aangeplant. Deze boom hoort thuis in het Middellandse Zeegebied en daar zijn gepofte kastanjes een ware delicatesse. Hier voorzien ze in de herfst eekhoorntjes, reeën en muizen van een smakelijke hap.

Wandeling Huisvennen in de Kampina
Huisvennenwandeling

Andere wandelingen:

Een ree tegenkomen, zet toch een kroon op je wandeling

 

Klik hier voor de overzichtskaart.