Natuur en landschap van Plantloon
Landgoed Plantloon maakt sinds juni 1994 deel uit van Nationaal Park de Loonse en Drunense Duinen, maar heeft een heel eigen karakter. Waar het grote park vooral bekendstaat om uitgestrekte bossen en stuifzand, vind je op Plantloon een afwisseling van bossen, lanen, weilanden en enkele pittoreske boerderijen. De loof- en naaldbossen ogen vrij natuurlijk en herbergen veel soorten roofvogels en uilen, terwijl in de graslanden talloze weidevogels broeden. Bijzondere planten, waaronder moerashertshooi, groeien vooral rond het Galgenwiel. Dit langgerekte water is een doorbraakkolk van de Maas en vormt een van de markante plekken van het landgoed. Voor wie dit landschap wil ontdekken en daarna nog meer van Nederland wil zien, zijn er in diverse steden voordelige verblijfsmogelijkheden, zoals goedkope hotels in Middelburg.
De geschiedenis van het Galgenwiel
Het Galgenwiel is ontstaan op 4 maart 1658 door een dijkdoorbraak van de Hoevenaarsdijk en de Meerdijk, vlak bij het huidige café Het Galgenwiel. Het snelstromende water schuurde een diep gat, zo'n wiel of kolk. Het water kreeg al snel een duistere naam: hier liet de heer van Loon op Zand ooit een galg oprichten en later twee radbraakkruizen plaatsen om zijn aanspraak op dit stuk grond kracht bij te zetten. De martelwerktuigen zijn inmiddels verdwenen, maar de naam en het verhaal blijven voortleven. In en rond het wiel wemelt het van de insecten en kikkers, en door de bijzondere plantengroei is het ook botanisch interessant. Wie na deze historische plek nog een stedentrip wil maken, kan terecht in een boetiekhotel in Middelburg.
Van Venloon naar Loon op Zand
De geschiedenis van Loon op Zand begint eigenlijk in het Land van Kleef. Aan het einde van de veertiende eeuw werd het gehucht Venloon daar geteisterd door het oprukkende zand van de Loonse en Drunense Duinen. Door slecht onderhoud ontstond er in de middeleeuwen steeds meer stuifgebied, en ook de landbouwgronden rond Venloon raakten bedreigd. De inwoners werden gedwongen om elders een nieuw bestaan op te bouwen. Heer Pauwels, verantwoordelijk voor het leefgebied, woonde zelf ten zuiden van het gehucht. Hij kwam op het idee om het plaatsje te verplaatsen naar de omgeving van het 'witte kasteeltje' dat hij bewoonde. Dat was het begin van het huidige Loon op Zand.
Eind dertiende eeuw begon men aan de bouw van de kerk, die pas tweehonderd jaar later klaar was. Rond die tijd raakte de naam 'Loon op Zand' officieel in gebruik. De grond rond het dorp was echter niet erg geschikt voor landbouw, dus besloten de bewoners turf te gaan winnen. Heer Pauwels liet de moerasgronden ontginnen en verkocht de turf aan Heusden en 's-Hertogenbosch. Omdat de turf niet over het ruwe land vervoerd kon worden, liet hij een waterweg graven. Deze turfvaart liep van Loon richting Kaatsheuvel en vervolgens langs Drunen en Nieuwkuijk naar de Bossche sloot. Een deel van die sloot is nog altijd in goede staat en herinnert aan de tijd waarin Loon op Zand zijn handelswaar over water verscheepte.
Wandelen in de omgeving
De parkeerplaats tegenover café 'Het Galgenwiel' is een mooi uitgangspunt voor een wandeling door landgoed Plantloon. Tijdens de tocht kom je hier en daar kleine wieltjes tegen, bewoond door insecten en kikkers. De afwisseling van weilanden, lanen en bos maakt elke wandeling verrassend. Wie daarna nog een kustplaats wil aandoen, kan zijn route plannen via Den Helder en daar overnachten in een van de goedkope hotels in Den Helder.
Een stedentrip Utrecht vanaf de Brabantse zandgronden
Wie vanaf Loon op Zand of de Loonse en Drunense Duinen een stedentrip inpast, zit in Utrecht binnen een uur of twee in een heel andere wereld: grachten, werfkelders en een compacte binnenstad die zich goed te voet laat verkennen. Voor een nacht of twee zijn er uiteenlopende opties, zoals Van der Valk Hotel Utrecht aan de rand van de stad, het opvallende Bunk Hotel Utrecht, of Inntel Hotels Utrecht Centre als je juist midden in het centrum wilt slapen.
De rit vanuit Noord-Brabant is goed te doen met de auto, en via Tilburg rijden er ook rechtstreekse treinen. Combineer je een wandeling op het landgoed met een stadsbezoek, dan is één overnachting meestal voldoende om de binnenstad op je gemak te bekijken.
Overnachten in Rotterdam tijdens een rondreis door Nederland
Rotterdam ligt vanuit Brabant binnen redelijke reisafstand en is een logische tussenstop als je de regio rond Loon op Zand combineert met de randstad. Deze adressen komen vaak naar voren bij het zoeken naar een slaapplek in de havenstad.
- ss Rotterdam Hotel en Restaurants — een bijzonder overnachtingsadres in de havenstad
- Van der Valk Hotel Rotterdam - Blijdorp — hotel aan de noordkant bij Blijdorp
- Fletcher Hotel Rotterdam-Airport — praktisch voor wie via de luchthaven reist
Antwerpen ligt vanuit Brabant binnen een paar uur en werkt prima als verlengstuk van een wandelweekend in de Duinen. Wie daar liever kleinschalig slaapt dan in een groot hotel, kan vooraf een overzicht van bed and breakfasts in Antwerpen bekijken en zo buurten en prijzen vergelijken voordat er geboekt wordt.
Met ontbijt slapen in Den Bosch, Gouda en Eindhoven
Een overnachting met ontbijt in een kleinere stad geeft een ander tempo dan een groot hotel, en in Brabant en Zuid-Holland liggen zulke adressen dicht bij elkaar. Voor een stadsbezoek aan de Binnendieze en de Markt is er een overzicht van beddens en ontbijten in 's-Hertogenbosch, terwijl je voor een tussenstop richting de kust terechtkunt bij de bed and breakfasts in Gouda. Eindhoven is ruimer van opzet, met onder meer Van der Valk Hotel Eindhoven als uitvalsbasis.
Alle drie de steden zijn per trein verbonden met Tilburg en Breda, dus een bezoek laat zich goed combineren met een verblijf in de omgeving van Loon op Zand.